Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

DOMETI POBUNE SPECIJALNIH JEDINICA DB

 

Destabilizacija poretka

Organizatori treba da budu otkriveni i privedeni pravdi bez odlaganja

 


Aleksandar Lojpur * [*]

Pobuna specijalne jedinice Resora državne bezbednosti od petka i subote jeste najteži incident u sistemima bezbednosti naše zemlje od petooktobarskih promena. Posledica je destabilizacija poretka. Specijalci su se latili oružja i postavili političke zahteve, blokirali put i pretili. Lokalne vlasti traže od državnog vrha da se specijalci vrate u ustavni okvir i prete da će sami preduzeti mere u tom pravcu ako država to ne uspe.

Na sličan način je počelo i rasulo poretka u Albaniji 1996. Međutim, čak i da je reč o organizovanom pokušaju određenih grupa kojim ne odgovaraju duboke reforme započete u našoj zemlji, da se ponovi neki scenario sličan albanskom, što ne treba isključiti, nema ni najmanje mogućnosti da takvi mračni ciljevi budu ostvareni u našoj zemlji. Ministar policije Dušan Mihajlović je već ranije upozoravao da najveću pretnju reformama predstavlja organizovani kriminal. Policiju i vojsku čine ljudi iz naroda kome je dosta oružanih sukoba i prolivanja krvi. Zato će ova grupa specijalaca, koja se pobunila, ostati izolovana, kako od strane svojih kolega policajaca tako i od Vojske i od naroda u celini.

Ova pobuna specijalaca ima za posledicu nešto što pogoduje organizovanom kriminalu. Umesto da se policija bavi suzbijanjem organizovanog kriminala, sada pobunjenici traže da se policija bavi sama sobom. Takođe, umesto da državni i politički vrh nadzire policiju i to kako se ona bavi borbom protiv organizovanog kriminala, kao i da sprovodi druge reforme, specijalci traže da se državni i politički vrh bavi međusobnim odnosima. Takođe, umesto da u fokusu javnosti bude osuda gnusnih dela za koja su optužena braća Banović pred Haškim tribunalom, kao što su ubistva i premlaćivanje i maltretiranje logoraša u Bosni, govorimo o pobuni specijalaca i ustavnosti i zakonitosti izručenja optuženih.

Najzad, kada je reč o ustavnosti Uredbe Vlade Republike Srbije na osnovu koje su izručeni Slobodan Milošević, kao i braća Banović, treba podsetiti na odredbu Ustava SRJ iz čl. 16 stav 2, koja kaže da su opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava sastavni deo unutrašnjeg pravnog poretka u SRJ. Ne može biti spora oko toga da su Statut i Pravila Tribunala opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava. Zato, dok nema zakona o saradnji sa Tribunalom, niti savezne uredbe koju je pogrešno ukinuo Savezni ustavni sud, Statut i Pravila Tribunala imaju se primenjivati direktno kao i svaki drugi savezni zakon. Dok se oko izručenja jugoslovenskih državljana Tribunalu može voditi rasprava da li je to dozvoljeno ili ne zbog odredbe iz čl. 17 Ustava SRJ koja zabranjuje izručenje stranim državama (ne zabranjuje se izručenje međunarodnim sudovima), jugoslovenskih državljana, kada se radi o licima koja nisu jugoslovenski državljani ne može biti spora o tome da se ona moraju izručivati na osnovu direktne primene Statuta i Pravila Tribunala, kao što je utvrdila Uredba Vlade Republike Srbije od 28. juna 2001.

Ipak, da bi se izbegli budući nesporazumi oko ispunjenja obaveza Jugoslavije prema međunarodnim organizacijama, najbolje bi bilo da Savezna vlada što pre predloži Saveznoj skupštini ponovo zakon o saradnji sa Haškim tribunalom i da taj zakon bude usvojen u što skorije vreme. Ako SNP, crnogorski koalicioni partner iz saveznih vlasti, i dalje bude kočnica isporučenja jugoslovenskih državljana prema tom zakonu, treba doneti savezni zakon kojim bi bila regulisana osnovna pitanja saradnje, a da republičke skupštine donesu zakone kojim bi regulisale konkretne oblike saradnje, uključujući i izručenje. Ovo pitanje se mora hitno regulisati na jedan ili na drugi način. Što se pobune specijalaca tiče, organizatori treba da budu otkriveni i privedeni pravdi bez odlaganja.

[*] Advokat i publicista iz Beograda